Obsesif Kompulsif Bozukluklar

    Obsesif Kompulsif Bozukluklar (Takıntılar)

    Tanımı, yan etkileri, belirtileri ve sonuçları değişkenlik gösteren parametrelere sahip birçok takıntı mevcuttur. Bu takıntıların tıp ve psikoloji literatüründeki adı obsesif kompulsif bozukluk olarak geçmektedir. Hem çocuklarda hem de yetişkinlerde görülebilen takıntılar kendi içinde birçok çeşide ayrılmaktadır.

    Obsesif Kompulsif Bozukluklar ve Tanımı

    Psikoloji terminolojisinde her takıntı, obsesif kompulsif bozukluk olarak tanımlanmamaktadır. Bu isimle tanımlanması ve tedavi altına alınması için öncelikli olarak takıntının belli başlı belirtileri taşıması gerekmektedir. Bu belirtilerden en önemlisi edinilen takıntı ya da takıntıların kişinin tüm sosyal dünyasını olumsuz olarak etkileyecek oranda fazla yer kaplamasıdır. Çocukların okul, yetişkinlerin iş hayatı dahi bu bozuklukların sonucunda sekteye uğrar. Kişilerin iletişim becerileri giderek azalır ve zamanla kişiler dış dünyadan soyutlanır. Önceleri sadece birkaç saati kapsayan takıntılar zaman içerisinde çok daha fazla saate yayılarak kişinin vakit kaybetmesine yol açar.

    Takıntıları Tetikleyen Başlıca Faktörler

    Saptanabilen birçok belli başlı faktör söz konusu takıntıların ortaya çıkmasına ve akut seviyelere ulaşmasına doğrudan etki etmektedir. Bunların başında kadın ve erkek hastalarda neredeyse eşit oranda görülen fobiler yer almaktadır. Fobiler, tamamen psikoloji kökenli olabildiği gibi sosyal ortamlar yoluyla da kişilere nüfuz edebilir. Daha sonrasında korkulan nesne ya da olgu takıntı haline gelerek obsesif bozuklukların merkezi noktasına taşınır.

    İstanbul ve Ankara gibi büyük şehirlerin kliniklerinde yapılan araştırma ve incelemeler, söz konusu tetikleyici faktörlerin sadece fobiler ile sınırlı olmadığını gözler önüne sermiştir. Sentetik uyuşturucu bağımlılığı da büyük oranda takıntıların artmasına doğrudan etki etmektedir. Görülen halüsinasyonlar ve kabuslar, kişilerin dış dünya ile bağlantısını koparırken, kişinin daha içine kapanık biri haline gelmesine neden olmaktadır.

    Bu süreçte geliştirilen takıntılar ve saplantılar bireylerin çok daha huzursuz olmasında etkili olmaktadır. Diğer faktörler arasında depresyon yer almaktadır. Kendisine depresyon teşhisi konulmuş kişiler, aile ve arkadaşları ile aralarına mesafe koyarak obsesif kompulsif bozuklukların ortaya çıkışına tanıklık etmektedir.

    Obsesyon ve Kompulsiyon Tipleri

    Yapılan tetkikler ve düzenlenen seanslarda hastaların hangi obsesyon ve kompulsiyon tiplerine sahip olduğu ortaya çıkarılmaktadır. Bu sayede nasıl bir tedavi uygulanacağı konusunda görüş birliğine varılarak bu yönde adım atılmaktadır. En sık rastlanan tiplerin başında kuşku ve her şeyi kontrol etme takıntısı yer almaktadır. Her şeyden şüphe etme durumu giderek anksiyete bozukluğuna doğru evrilmektedir. Yapılan hiçbir şeyden tam olarak emin olamama durumu da bunun başlıca semptomlarından birisidir.

    En sık rastlanan bulgulardan bir diğeri ise temizlik ve hijyen konularına karşı geliştirilen aşırı tutumlardır. Herhangi bir objeye dokunma konusunda dahi yüksek oranda takıntılar geliştirilebilir. Hastalar sürekli kirlendiğini düşünebilir ve bu yönde saplantılar edinebilir. Sayılabilecek diğer obsesyonlar arasında cinsellik ve saldırganlık alanlarını kapsayan bozulmaları da gösterilebilir. Hastalık, cinselliği kesinlikle yasaklar listesine ekleyerek utanılası ve uzak durulması gereken bir tabu olarak değerlendirir.

    Son tanımlamalar arasında somatik adı altında incelenen ve teşhisi konulan obsesyonlar yer almaktadır. Başta AIDS olmak üzere birçok tehlikeli hastalığa yakalanma korkusunun takıntı haline dönüşmesine somatik bozukluk adı verilmektedir.

    Obsesif Kompulsif Bozuklukların Tedavisi

    Günümüz şartlarında ileri uçlu takıntıların tedavisi mümkün olmaktadır. Erken teşhis ve tedavi ise bu alanda yol gösterici olmaktadır. Toplamda iki tür tedavi yöntemi vardır. Psikoterapi, hasta ile doktor arasında gerçekleşen seanslarla düzenlenir. İlaç tedavisi ise daha akut seviyede hastaların eski sağlıklarına kavuşması açısından önem arz edip sık sık tatbik edilmektedir.

    Şimdi Ara!
    Yol Tarifi